Ağrı ilinin bir zamanlar temel geçim kaynağı olan şeker pancarı üretimi durma noktasına getirilmiştir. Ağrı Şeker Fabrikası 2010 yılından itibaren kademeli olarak azalan şeker pancarı üretimi nedeni ile 2014 yılından bu yana üretim yapamamaktadır.
1956-1983 yılları arasında Erzurum Şeker Fabrikası’na bağlı olarak üretim yapan Ağrı, 1984 yılında Ağrı Şeker Fabrikası’nın açılmasıyla kendi başına üretime geçmiştir. İldeki pancar üretimi politikaları Pancar Ziraat Bölge Şefliklerinin kontrolündedir. 1986 yılında 12.122 çiftçi 13.023 hektar alanda 447.620 tonluk üretim yaparken, 2015 yılında 6634 dekar alanda 28.609 tonluk üretim yapılabilmektedir. 1986’da tam 201 köy, şeker pancarı üretimi yaparken; 2015’de bu rakam, 13’e düşmüş görünmektedir.
2010 yılında Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye (Türkşeker A.Ş.) ait Agirî Merkez İlçesi'ndeki 273 bin 514,47 metrekare yüzölçümlü taşınmaz ile Doğubeyazıt'taki 30 bin 472,09 metrekare yüzölçümlü taşınmazın 'Afet Konutu Uygulaması Çalışmalarında Kullanılmak Üzere' bilabedel Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na devredilmesine karar verdiği basına yansımıştır.
Fabrikanın 56 dönümlük arsasının İl Emniyet Müdürlüğü tarafından istendiği, 20 dönümlük bir kısmının da İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından talep edildiği iddia edilmektedir. İlde faaliyete geçecek Çağrı Merkezi’nin de Şeker Fabrikası’nın arsası üzerine kurulduğu ifade edilmiştir.
Bu bağlamda;
1- TÜİK 2013 verilerine göre tarım için 309 milyon lira AR-GE harcaması yapılmış ancak bu giderin yüzde 78’i personel giderleri ve diğer cari kalemlere ayrılmıştır. Dolayısıyla, ARGE çalışmalarının çok az bir kısmı yatırım odaklı olması nedeniyle eleştirilmektedir. Bakanlığınızın 2016 için yatırım odaklı hedefleri nelerdir?
2- Ağrı genel olarak tarım politikalarının yarattığı etkiler dışında, özellikle geçici özel güvenlik bölgesi ilanları ile duyurulan yayla ve mera yasakları nedeniyle halkın tarımsal üretiminin önüne geçen engellerle karşı karşıyadır. Önümüzdeki dönemde bu konuda bir önlem alınması hedeflenmekte midir?
3- Ağrı Şeker Fabrikası tekrar ne zaman işleyişe geçecektir?
4- Üretime değil toprağa destek verilerek çiftçinin dilencileştirildiği, devletin doğrudan gelir desteği ile çiftçi ailelere sağladığı desteği tarıma olan desteğin ikamesi olarak devreye koyduğu iddia edilmektedir. 2016 yılı için tarımsal üretime sağlanan destek miktarı ne kadardır?
5- Taban fiyat belirlemesinin 2001 yılına kadar Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) üzerinde yapılırken, 2001 yılından sonra TÜFE’nin altında yapılması şeker pancarı ekiminin azaltılmasında etkili oluğu ifade edilmektedir. Bakanlığınızca bu konuda bir çalışma yürütülmesi düşünülmekte midir?