Doc. Dr. Yaşar Eryılmaz Doğubayazıt Devlet Hastanesi'nde görev yapan Kardiyoloji Uzmanı Dr. Kürşat Akbuga Ramazan ayının gelişiyle birlikte özellikle kalp hastalığı olan hastaların hangi konularda dikkatli olmaları konusunda Türk Kardiyoloji Derneği'nin önerilerini bizlerle paylaştı. Ramazan ayının gelişiyle birlikte kalp hastalarının oruç tutup tutmamak konusunda soruları yoğunlaşmaktadır. Kimi hastalar doktoruna danışarak bu kararı alırken, kimisi ise kendi fikirleri doğrultusunda gizlice oruç tutabilmektedir.
Kalp hastalıkları hipertansiyondan ileri evre kalp yetmezliğine kadar geniş bir yelpazede olduğu için hastaya ve hastalığının şiddetine göre karar vermek gereklidir. Ayrıca karar verirken, oruç tutulan bölgenin iklimi, sahur ve iftar arasındaki süre, ilaçların günlük dozları ve iftar sahur vakitlerinde alınabilirliği de dikkat edilmesi gereken diğer önemli konulardır.
Orucun kalp damar sağlığı açısından faydalı olduğuna dair önemli veriler mevcuttur. Oruç tutan bireylerde iyi kolesterolün yükseldiği, kötü kolesterolün ise düştüğü gösterilmiştir. Ayrıca psikolojik etkileriyle de orucun kalp hastaları için faydalı olabileceği belirtilmektedir. Bununla birlikte hipertansiyonu olan hastalar ilaçlarını aksatmazlarsa oruç tuttukları dönemde tansiyonları daha iyi seyretmektedir.
Fakat mevcut durumda Ramazan ayı yaz mevsimine denk geldiği için, özellikle ileri evre kalp yetmezliği olan ve yoğun idrar söktürücü kullanan hastalar aşırı sıvı ve mineral kaybı yaşamaktadırlar. Bu durum ani bayılmalara hatta kalp krizlerinin tetiklenmesine neden olabilir. Bu nedenle kalp yetmezliği olan hastalar iftar ve sahur arasındaki sürelerde uzman hekimin önerileri doğrultusunda sıvı tüketmelidir. Ayrıca sıcak ortamlardan uzak durmalıdırlar. Fakat ileri evre kalp yetmezliği dediğimiz durumlarda ise hastalar oruç tutmamalıdırlar.
Ritm bozukluğu olan hastalarda yine benzer şekilde sıvı ve mineral kaybına uğradıkları için ani ve tehlikeli ritm bozukluklarının tekrarlama riski vardır. Aynı şekilde bu hastalarda da sıvı tüketimine dikkat edilmesinde yarar vardır.
Ayrıca iftar ve sahur arasındaki sürenin uzun olması, önem arz eden ilaçların dozlarının etkilerinin geçmesine neden olmaktadır. Atlanan, unutulan veya etkisi geçen ilaçlar ise hayati tehlikelere yol açabilmektedir. Kalp hastalarının - eğer oruç tutacaklarsa – ilaç saatlerinin ve dozlarının düzenlenmesi için muhakkak uzman bir kardiyoloji hekimine danışmaları gerekmektedir. Tansiyonu iyi seyreden ve ilaçlarını sahur iftar arasında alabilen bireylerin oruç tutmalarında sakınca yoktur.
Kalp hastalıkları genellikle şeker hastalığı ile beraber seyredebildiği için kardiyoloji hekiminin yanında muhakkak iç hastalıkları hekiminin de önerileri alınmalıdır.
İftarda Ve Sahurda Neler yenmeli ?
Uzun süreli açlık sonrası iftarda alınına yoğun ve sağlıksız gıdalar da kalp hastalığı olan bireyleri kötü etkilemektedir. İftarda alınan yoğun miktarda besin kanın mide ve sindirim siteminde göllenmesine neden olarak kalp damarlarına olan kan akışını azaltır ve bu durum kalp krizlerini tetikleyebilir. Bu nedenle kalp hastaları iftarda yoğun ve ağır yiyeceklerden kaçınmalıdırlar. Mümkünse iftar ve sahur arasına bir öğün daha koyarak beslenmelidirler. Bu öğünlerde sindirimi ve tokluk hissi uzun süren lifli, proteinden zengin meyve ve sebzeler tercih edilmelidir. İşlenmiş karbonhidrat (börek, çörek, baklava vb.) yerine sebze yemekleri, fasulye, bezelye, nohut, mercimek gibi gıdaları tercih etmeli. Asitli içeceklerden uzak durulmalı. Sahura kalkmadan kesinlikle oruç tutulmamalıdır.

Kimler Oruç Tutmamalı ?
Aktif bir şekilde göğüs ağrısı ve nefes darlığı şikayet eden hastalar oruç tutmamalı ve en kısa sürede bir kardiyoloji uzmanına görünmelidirler. İleri evre kalp yetmezliği olup yoğun idrar söktürücü kullanan hastalarda yaz aylarında oruç tutmaya ara vermelidirler. Yine son 6 ay içinde kalp damarlarına stent takılan balon yapılan veya bypass ameliyatı geçiren hastaların oruç tutması tavsiye edilmez.